Wika Wiki

This page is read only. You can view the source, but not change it. Ask your administrator if you think this is wrong.
Ang tesaurong ito ay nakabatay sa //Roget's Thesaurus//, partikular sa bagong edisyon na lubusang nirebisa at in-update ni Susan M. Loyd (Penguin Books, 1982). Totoong marami na itong limitasyon at kahinaan, at marami na ding pwedeng pagpiliang ibang tesauro lalo para sa mga larangang syentipiko-teknikal. Pero ito pa rin ang mas nakatatak sa popular na kaisipang Kanluranin, kaya mas madaling ilatag bilang panimulang istruktura ng proyektong ito.

Depende sa panahon, posibleng iayos ko muli ang kabuuang istruktura ng tesaurong ito upang mas lohikal na isalamin ang mga pag-abante sa pilosopya, siensya, at praktikal na buhay ng lipunan. Pero ang mga batayang termino at kulumpon ng termino ay mas malamang na manatili, o mas minimal ang pagbabago.

====== Abstract relations| Mga ugnayang abstrakto ======

===== Existence | Pag-iral =====

  * Existence | [[Pag-iral]]
  * Non-existence | [[Di pag-iral]]
  * Substantiality | [[Pagkakaroon ng laman]]
  * Insubstantiality | [[Kawalan ng laman]]
  * Intrinsicality | [[Pagiging likas]]
  * Extrinsicality [[Pagiging panlabas]]
  * State (absolute condition) | [[Katayuan (absolutong kondisyon)]]
  * Circumstance (relative condition) | [[Kalagayan (relatibong kondisyon)]]

===== Relation | Ugnayan =====

  * Relation | [[Ugnay]]
  * Unrelatedness | [[Kawalang-ugnay]]
  * Consanguinity | [[Ugnayan sa dugo]]
  * Correlation | [[Korelasyon o resiprokal na ugnayan]]
  * Identity | [[Identidad o kakanyahan]]
  * Contrariety | [[Kawalang-identidad o kabaliktaran]]
  * Difference | [[Kaibhan]]
  * Uniformity | [[Pagka-pareho]]
  * Nonuniformity | [[Di pagka-pareho]]
  * Similarity | [[Pagkahawig]]
  * Disagreement | [[Kontradiksyon o tunggalian]]

===== Quantity | Kantidad =====

  * Quantity | [[Kantidad]] 
  * Degree (relative quantity) | [[Antas (relatibong kantidad)]]
  * Equality (sameness of quantity or degree) | [[Pagka-pantay (katulad na kantidad o antas)]]
  * Inequality (difference of quantity) | [[Di pagka-pantay (kaibang kantidad o antas)]]
  * Compensation | [[Kompensasyon]]
  * Greatness | [[Pagka-malaki]]
  * Smallness | [[Pagka-maliit]]
  * Superiority | [[Pagka-mataas]]
  * Inferiority | [[Pagka-mababa]]
  * Increase | [[Pag-dagdag]]
  * Decrease (no increase) | [[Pag-bawas (walang dagdag)]]
  * Addition | [[Adisyon]]
  * Subtraction | Subtraksyon]]
  * Adjunct (thing added) | [[Dagdag]]
  * Remainder (thing remaining) | [[Natira]]
  * Decrement (thing deducted) | [[Bawas]]
  * Mixture | [[Pagka-halo]]
  * Simpleness (freedom from mixture) | [[Pagka-simple (kawalan ng halo)]]
  * Union | [[Pagka-kaisa]]
  * Disunion | [[Kawalang pagka-kaisa]]
  * Bond (connecting medium) | [[Buklod]]
  * Coherence | [[Tibay ng ugnay]]
  * Noncoherence | [[Luwag o hina ng ugnay]]
  * Combination | [[Kombinasyon]]
  * Decomposition | [[Pagka-lusaw]]
  * Whole (principal part) | [[Buo (pangunahing bahagi)]]
  * Part | [[Bahagi]]
  * Completeness | [[Pagka-kumpleto]]
  * Incompleteness | [[Di pagka-kumpleto]]
  * Composition | [[Komposisyon o pagbuo]]
  * Exclusion | [[Exklusyon o di pagsali]]
  * Inclusion | [[Inklusyon o pagsali]]
  * Component | [[Komponent o sangkap]]
  * Extraneousness | [[Pagiging di kasali]]

===== Order | Kaayusan =====

  * Order | [[Pagka-ayos]]
  * Disorder | [[Di pagka-ayos]]
  * Arrangement (reduction to order) | [[Kaayusan o pag-ayos]]
  * Derangement | [[Pagka-gulo]]
  * Precedence | [[Pagka-nauna]]
  * Sequence | [[Pagka-kasunod]]
  * Precursor | [[Sinauna]]
  * Beginning | [[Simula o umpisa]]
  * End | [[Tapos o dulo]]
  * Middle | [[Gitna]]
  * Continuity (uninterrupted sequence) | [[Pagka-tuluy-tuloy (walang-tigil na pagka-kasunod)]]
  * Discontinuity (interrupted sequence) | [[Pagka-putol-putol (may-tigil na pagka-kasunod)]]
  * Term (serial position) | [[Lugar sa hanay]]
  * Assemblage | [[Tipon o katipunan]]
  * Nonassembly. Dispersion | [[Kawalang-tipon. Pagka-kalat]]
  * Focus (place of meeting) | [[Pokus o tipunan]]
  * Class | [[Uri]]
  * Inclusion | [[Inklusyon o pagsali]]
  * Generality | [[Pagka-panlahatan]]
  * Speciality | [[Pagka-partikular]]
  * Rule | [[Tuntunin]]
  * Multiformity | [[Pagka-sari-sari]]
  * Conformity | [[Pag-alinsunod]]
  * Nonconformity | [[Di pag-alinsunod]]

===== Number | Bilang =====

  * Number | [[Bilang]]
  * Numeration | [[Pagbilang]]
  * List | [[Lista]]
  * Unity | [[Kaisahan]]
  * Accompaniment | [[Pagka-sama]]
  * Two | [[Dalawa]]
  * Duality | [[Pagka-dalawa o pagka-doble]]
  * Duplication | [[Pag-doble]]
  * Bisection | [[Pag-kalahati]]
  * Three | [[Tatlo]]
  * Triality | [[Pagka-tatlo o pagka-triple]]
  * Triplication | [[Pag-triple]]
  * Trisection | [[Pag-sangkatlo]]
  * Four | [[Apat]]
  * Five | [[Lima]]
  * Six | [[Anim]]
  * Seven | [[Pito]]
  * Eight | [[Walo]]
  * Nine | [[Syam]]
  * Ten | [[Sampu]]
  * More than ten | [[Higit sa sampu]]
  * Multisection | [[Pag-hati-hati]]
  * Plurality | [[Pagka-dami o pagka-plural]]
  * Fraction | [[Sangka-hati o praksyon]]
  * Zero | [[Wala o sero]]
  * Multitude | [[Pagka-marami o multitud]]
  * Repetition | [[Pagka-ulit o repetisyon]]
  * Infinity | [[Pagka-walang-hanggan o inpinidad]]
  * Neverness | [[Pagka-di-kailanman]]
  * Period | [[Panahon o peryod]]
  * Course (indefinite duration) | [[Takbo ng panahon]]
  * Long duration | [[Tagal ng panahon]]
  * Transience | [[Igsi ng panahon]]
  * Perpetuity (endless duration) | [[Walang-hanggang panahon]]
  * Instantaneity (point of time) | [[Pagka-kagyat]]
  * Chronometry | [[Sukat ng panahon]]
  * Anachronism | [[Pagka-wala sa panahon]]
  * Priority | [[Pagka-aga o pagka-una]]
  * Posteriority | [[Pagka-huli]]
  * Present time | [[Kasalukuyan o salukoy]]
  * Different time | [[Di ngayon o ibang panahon]]
  * Synchronism | [[Sabay o parehong panahon]]
  * Futurity | [[Hinaharap o kasunod na panahon]]
  * Past time | [[Dati o nagdaang panahon]]
  * Newness | [[Pagka-bago]]
  * Oldness | [[Pagka-luma]]
  * Day and night| [[Araw_at_gabi]], including parts of day
  * Series of days | [[Serye ng mga araw]], including //week// and //month//
  * Year | [[Taon]], including various seasons or sections of the year
  * Age | [[Gulang o edad]]
  * Youth | [[Pagka-bata]]
  * Young individual | [[Bata o musmos]]
  * Adultness | [[Pagka-matanda]]
  * Old individual | [[Matanda o wastong gulang]]
  * Earliness | [[Pagka-maaga]]
  * Lateness | [[Pagka-nahuli]]
  * Occasion (timeliness) | [[Pagka-agap o wastong panahon]]
  * Untimeliness | [[Pagka-wala sa panahon]]
  * Frequency | [[Pagka-madalas (ng panahon)]]
  * Infrequency | [[Pagka-madalang (ng panahon)]]
  * Periodicity (regularity of recurrence) | [[Dalas (ng pag-ulit)]]
  * Fitfulness (irregularity of recurrence) | [[Dalang (ng pag-ulit)]]

===== Change | Pagbabago =====

  * Change (difference through time) | [[Pagbabago]]
  * Permanence (absence of change) | [[Pagka-permanente (kawalang pagbabago)]]
  * Cessation (from action to rest) | [[Pagka-tigil]]
  * Continuance in action | [[Pagka-tuloy]]
  * Conversion (change to something different) | [[Pag-panibago o kombersyon]]
  * Reversion | [[Pag-panumbalik]]
  * Revolution (sudden or violent change) | [[Rebolusyon]]
  * Evolution (gradual change) | [[Ebolusyon]]
  * Reform (specific change in society and people) | [[Reporma]]
  * Substitution (change for one thing or another) | [[Pagka-palit o substitusyon]]
  * Interchange (double or mutual change) | [[Palitan]]
  * Changeableness | [[Pagka-mapagpalit]]
  * Stability | [[Estabilidad o katatagan]]
  * History (past events) | [[Kasaysayan o nagdaan]]
  * Present events | [[Kaganapan o nangyayari]]
  * Destiny (future events) | [[Kinabukasan o hinaharap]]


===== Causation | Pagka-dahilan =====

  * Cause (constant antecedent) | [[Ugat o kawsa]]
  * Effect (constant sequel) | [[Bunga o epekto]]
  * Attribution (assignment of cause) | [[Dahilan o atribusyon]]
  * Luck (no assignable cause) | [[Swerte]]
  * Power | [[Lakas o poder]]
  * Impotence | [[Kawalan ng lakas o poder]]
  * Strength | [[Kalakasan o pwersa]]
  * Weakness | [[Kahinaan]]
  * Production | [[Pagka-likha o produksyon]]
  * Destruction | [[Pagka-wasak o destruksyon]]
  * Reproduction | [[Pagpaparami o reproduksyon]]
  * Propagation | [[Pagpapalaganap o propagasyon]]
  * Destroyer | [[Taga-wasak]]
  * Parentage | [[Taga-likha o taga-luwal]]
  * Progeny | [[Supling]]
  * Productiveness | [[Pagka-produktibo]]
  * Unproductiveness | [[Di pagka-produktibo]]
  * Agency | [[Taga-gawa o ahensya]]
  * Vigor (physical energy) | [[Sigla (enerhyang pisikal)]]
  * Inertness | [[Kawalang sigla]]
  * Violence | [[Karahasan]]
  * Moderation | [[Pagtitimpi o moderasyon]]
  * Influence | [[Panghahatak o impluensya]]
  * Tendency | [[Tunguhin o tendensya]]
  * Liability | [[Pagkiling o liabilidad]]
  * Concurrence (combination of causes) | [[Pagtagpo]]
  * Counteraction | [[Kontra-aksyon]]


====== Space | Ispasyo ======

===== Space in general | Ispasyo sa kalahatan =====

  - Space as a whole (indefinite space)
  - Region (definite space)
  - Place (limited space)
  - Situation
  - Displacement
  - Presence
  - Absence
  - Inhabitant
  - Abode (place of habitation)
  - Contents (things contained)
  - Receptacle

===== Dimensions | Mga dimensyon ng ispasyo =====

  * Dimensions | [[Dimensyon, sukat]]
  * Littleness | [[Liit]]
  * Expansion | [[Paglawak]]
  * Contraction | [[Pagkitid]]
  * Distance | [[Layo]]
  * Breadth. Thickness | [[Lapad]] [[Kapal]]
  * Narrowness. Thinness | [[Kitid]] [[Nipis]]
  * Layer | [[Sapin]]
  * Filament | [[Hibla]]
  * Height | [[Taas]]
  * Lowness | [[Baba]]
  * Depth | [[Lalim]]
  * Shallowness | [[Babaw]]
  * Summit | [[Tuktok]]
  * Base | [[Paanan]]
  * Verticality | [[Patayo]]
  * Horizontality | [[Pahiga]]
  * Pendency | [[Bitin]]
  * Support | [[Tukod]]
  * Exteriority | [[Labas]]
  * Interiority | [[Loob]]
  * Centrality | [[Gitna]]
  * Uncovering | [[Lantad]]
  * Surroundings | [[Paligid]]
  * Interjacency | [[Pagitan]]
  * Circumscription | [[Paikot]]
  * Outline | [[Guhit]]
  * Edge | [[Gilid]]
  * Enclosure | [[Bakod]] [[Balot]]
  * Limit | [[Hangganan]]
  * Front | [[Harap]]
  * Rear | [[Likod]]
  * Laterality | [[Tabi]]
  * Contraposition | [[Tapat]]
  * Dextrality | [[Kanan]]
  * Sinistrality | [[Kaliwa]]


===== Form | Anyo o porma =====


===== Motion | Galaw o mosyon =====


====== Matter | Materya ======


===== Matter in general | Materya sa kalahatan =====


===== Inorganic matter | Materyang inorganiko o walang-buhay =====

===== Organic matter | Materyang organiko o may-buhay =====

====== Intellect | Kaisipan ======

====== Volition | Kapasyahan ======

====== Emotion | Emosyon ======

====== Morality | Moralidad ======
Wika Wiki

User Tools

Site Tools

Page Tools
